Wat is laser ?
Het woord laser is de Engelse afkorting
van "Light Amplification
by Stimulated Emission of Radiation". Een laser is te
beschouwen als een soort speciale gloeilamp, maar dan een
gloeilamp die een heel dunne, felle en zuivere lichtstraal
uitzendt. Via een microscoop kan deze lichtstraal gericht
worden om in het oog een brandplekje te geven of weefsel te
snijden. Er bestaan verschillende soorten lasers. Zij verschillen
in kleur en sterkte van de lichtstraal. In de oogheelkunde
worden vooral de Argonlaser, de Yaglaser en de Excimer-laser
gebruikt. De Excimerlaser (voor de behandeling van refractieafwijkingen)
blijft in deze folder buiten beschouwing. De verschillende
lasers kennen diverse toepassingen. Laserstralen hebben niets
te maken met röntgenstralen of radioactiviteit.
De voordelen van een laserbehandeling
In vergelijking met een operatie biedt een laserbehandeling
enkele belangrijke voordelen. Het oog hoeft niet te worden
geopend en er is dus geen gevaar voor infectie. Een laserbehandeling
is minder pijnlijk en kan daarom meestal poliklinisch gebeuren,
dus zonder opname in het ziekenhuis. Door de uiterst dunne
lichtstraal is het bovendien mogelijk met grote nauwkeurigheid
te werken, een nauwkeurigheid die bij een operatie niet
kan worden bereikt.
Laserbehandeling is daarom niet meer weg te denken uit de
oogheelkunde.
Welke ziekten kunnen met laser worden behandeld ?
1. Scheurtjes in het netvlies
Gaatjes of scheurtjes in het netvlies kunnen leiden tot een
netvliesloslating (ablati-o retinae). Dit kan worden voorkomen
door deze gaatjes of scheuren op hun onderlaag vast te "lassen" met
een laser. Is het netvlies eenmaal losgelaten dan kan de laser
niet meer worden gebruikt en is een operatie noodzakelijk.
2. Suikerziekte in het oog
Suikerziekte (diabetes mellitus) kan afwijkingen aan het netvlies
geven (diabetische retinopa-thie). Met de laser is het mogelijk
de beschadiging van het netvlies te vertragen of tot stilstand
te brengen (niet: te herstellen) en zo het gezichtsvermogen
zo goed mogelijk te bewaren. Afhankelijk van de aard van
de afwijkingen zijn één of meerdere laserbehandelingen
nodig. Aangezien de beschadiging van het netvlies door suikerziekte
gedurende langere tijd kan doorgaan, kan aanvullende behandeling
later nodig zijn.
3. Hoge oogdruk
Hoge oogdruk kan leiden tot een toenemende, blijvende beschadiging
van de oogzenuw (glaucoom). Dit veroorzaakt verkleining
van het gezichtsveld en leidt uiteindelijk tot blindheid.
Een te hoge oogdruk kan verschillende oorzaken hebben. Bij
het z.g. open kamerhoek glaucoom, kan met de Argonlaser
de afvoer van het oog vergroot worden (lasertrabeculoplastiek).
Deze behandeling is vrijwel pijnloos. Bij het z.g. gesloten
kamerhoek glaucoom maakt men de afvoer van het oog vrij
door met de Yaglaser een klein gaatje te maken in het regenboogvlies
(laser iridotomie). Ook deze behandeling is pijnloos.
4. Andere aandoeningen
Meerdere afwijkingen van het netvlies kunnen aanleiding zijn
voor laserbehandeling, meestal met de Argon laser.
5. Na-staar
Na een staaroperatie (cataract operatie) kan de staar weer
gedeeltelijk terugkomen. De gezichtsscherpte vermindert
dan weer. Men spreekt in zo'n situatie van nastaar. Met
de Yaglaser kan in enkele minuten pijnloos een gaatje in
de nastaar "gesneden" worden.
Wat mag u van de behandeling verwachten?
Meestal is het doel van de behandeling om een verdere verslechtering
van het zien te voorkomen. Hoe vaak een behandeling moet
plaatsvinden, hangt af van de aan-doening. Het is heel belangrijk
dat u van te voren met uw oogarts bespreekt wat u kan verwachten.
Hoe gaat een behandeling in zijn werk ?
U hoeft thuis geen speciale voorbereidingen te treffen. Op
de polikliniek wordt de pupil meestal met oogdruppels wijd
gemaakt. Daarvoor moet u tenminste een half uur voor de
behandeling aanwezig zijn. Het oog wordt verdoofd door een
druppel of een injectie met verdovende vloeistof achter
het oog. Bij de behandeling wordt een glazen lensje op het
hoornvlies geplaatst en vastgehouden door de oogarts. De
laserstralen worden door deze lens heen gericht op de afwijking
die behandeld moet worden. Meestal verloopt de behandeling
pijnloos, maar afhankelijk van de duur (15 tot 45 minuten)
en het soort behandeling, kan soms pijn worden gevoeld.
De lichtflitsen die men ziet worden vaak als onaangenaam
ervaren. Direct na de behandeling ziet men vaak minder scherp
door de lichtflitsen en de oogdruppels die men heeft gehad.
Soms wordt een oogverband met oogzalf aange-bracht om het
oog rust te geven. Zelf autorijden is dus niet mogelijk
!. Begeleiding, ook wanneer men met het openbaar vervoer,
of met de taxi is gekomen, is aan te bevelen. In geval van
pijn na de behandeling kan men een pijnstiller (bijvoorbeeld
paraceta-mol) nemen en het oog sluiten. Wanneer de pijn
langer dan 12 uur duurt, wordt u verzocht contact op te
nemen met uw oogarts.